Matrah Artırımı ve İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi

  1. Anasayfa
  2. Haberler
  3. Matrah Artırımı ve İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi

MATRAH VE VERGİ ARTIRIMI

A.1 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ MATRAH ARTIRIMI

Mükellefler, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde gelir ve kurumlar vergisi matrahlarını artırarak bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödemeleri halinde, kendileri hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılmayacak.

 

  • Kamuya olan borçların yapılandırılarak ödenmesi,
  • Mevcut ve muhtemel ihtilafların sonlandırılması
  • Matrah ve vergi artırımı yoluyla vergilemede öngörülebilirliğin artırılarak geçmiş vergilendirme dönemleri ile ilgili olası risklerin ortadan kaldırılması,
  • İşletme kayıtlarının fiili durumlarına uygun hale getirilmesi,
  • Meslek Odaları ve Birliklerinin alacaklarının tahsil edilmesi,
  • Taşınmazlar ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerlenmesi,
  • Kullandığı nakdî ve gayrî nakdî kredilerinin anapara, faiz ve/veya ferilerine ilişkin ödemelerini aksatanlara yönelik Sicil Affı, konularında düzenleme yapılmaktadır.

 

A.1.1 Matrah artırımı için belirlenen oranlar;

 

Yıllar Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükellefleri İçin Matrah Artırım Oranları Asgari Matrah Artırım Tutarı
(Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin Artırdıkları Matrahlar Aşağıdaki Tutardan Düşük Olamaz)
(Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin, Artırımda Bulunmak İstedikleri Yıl ile İlgili Olarak Vermiş Oldukları Gelir Vergisi Beyannamelerinde, Zarar Beyan Edilmiş Olması veya İndirim ve İstisnalar Nedeniyle Matrah Oluşmaması ya da Hiç Beyanname Verilmemiş Olması Halleri Dahil
İşletme Hesabı Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Mükellefler ile Serbest Meslek Erbabı Geliri, Sadece Basit Usulde Tespit Edilen Ticari Kazançtan Oluşan Mükellefler (1/10) Geliri Sadece Gayrimenkul Sermaye İradından Oluşanlar (1/5) Diğer Gelir Vergisi Mükellefleri Kurumlar Vergisi Mükellefleri
2016 35% 31.900 47.000 4.700 9.400 31.900 94.000
2017 30% 33.200 49.800 4.980 9.960 33.200 99.600
2018 25% 35.250 52.900 5.290 10.580 35.250 105.800
2019 20% 37.500 56.200 5.620 11.240 37.500 112.400
2020 15% 42.500 63.700 6.370 12.740 42.500 127.500

 

A.1.2 Hesaplanacak Vergi

Bu fıkra hükmüne göre artırılan matrahlar, %20 oranında vergilendirilir ve üzerinden ayrıca herhangi bir vergi alınmaz.

Ancak, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri yıla ait yıllık beyannamelerini kanuni sürelerinde vermiş, tahakkuk eden vergilerini süresinde ödemiş ve bu vergi türleri için bu Kanunun kapsamında borçların yapılandırmamış olmaları şartıyla artırılan matrahları %15 oranında vergilendirilir.

A.1.3 Diğer Hususlar

  • Kurumlar vergisi mükelleflerinin, 193 sayılı Kanunun geçici 61 inci maddesine göre vergi tevkifatına tabi tutulmuş olan kazanç ve iratlarının bulunması hâlinde, vergi incelemesine ve tarhiyata muhatap olmamaları için bu kazanç ve iratlar üzerinden tevkif edilen vergilerin, ait olduğu yıla ilişkin olarak matrah artırımı yapmaları şarttır.
  • Kurumlar vergisi mükelleflerinin, 193 sayılı Kanunun geçici 61 inci maddesinde yer alan vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları muhtasar beyanname ile beyan etmemiş olmaları hâlinde, bu yıllara ilişkin olarak bu fıkrada belirtilen vergi incelemesine ve tarhiyata muhatap olmamaları için bu kazanç ve iratlara ait tevkifat matrahlarını, 31/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil), asgari matrahın %50’sinden az olmamak kaydıyla beyan etmeleri şarttır. Bu bent hükmüne göre artırılan matrahlar üzerinden %15 oranında vergi hesaplanır.
  • Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu fıkra hükmünden yararlanarak beyan ettikleri matrahları artırmaları hâlinde, daha önce tevkif yoluyla ödemiş oldukları vergiler, artırılan matrahlar üzerinden hesaplanan vergilerden mahsup edilmez.
  • Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararların %50’si, 2021 ve izleyen yıllar kârlarından mahsup edilmez.
  • İstisna ve indirimler nedeniyle gelecek yıllarda matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutarlar ile geçmiş yıl zararları bu fıkra hükmüne göre artırılan matrahlardan indirilemez.
  • Matrah artırımında bulunan mükelleflerin yıllık gelir ve kurumlar vergisine mahsuben daha önce ödemiş oldukları vergilerin iadesi ile ilgili taleplerine ilişkin inceleme ve tarhiyat hakkı saklıdır.
  • İşe başlama ve işi bırakma gibi nedenlerle kıst dönemde faaliyette bulunmuş mükellefler hakkında ilgili yıllar için belirlenen asgari matrahlar, faaliyette bulunulan ay sayısı (ay kesirleri tam ay olarak) dikkate alınarak hesaplanır.
  • Matrah artırımında bulunulan vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar, ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınır.

 

A.1.4 Yapılandırmaya konu alacaklar

1) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergiler ve vergi cezaları,

a) 30/4/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,

b) 2021 yılına ilişkin olarak 30/04/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları (2021 yılı için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi ikinci taksiti hariç),

c) 30/4/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları,

2) 30/04/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezaları

 

Muhtasar ve KDV’de Matrah Artırımı

Mükellefler, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde gelir (stopaj) veya kurumlar (stopaj) vergisi ile katma değer vergisini artırdıkları takdirde, kendileri nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak artırıma konu ödemeler nedeniyle gelir (stopaj) veya kurumlar (stopaj) vergisi incelemesi ve tarhiyatı ile söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz.

  • Her bir vergilendirme dönemine ilişkin matrah artırım oranları aşağıdaki gibidir.

 

Yıllar Ücretler
(Muhtasar Beyannamelerinde Yer Alan Ücret Ödemelerine İlişkin Gayrisafi Tutarların Yıllık Toplamı Üzerinden)
Kdv
(Her Bir Vergilendirme Dönemine İlişkin Olarak Verdikleri Beyannamelerindeki Hesaplanan Kdv’nin Yıllık Toplamı Üzerinden)
Gvk 94/1-(2) ve(5)
Numaralı Bentleri ile Kvk/15-1 (b) Bendinde Yer Alan Ödemeler için Ayrı Ayrı Olmak Üzere
Gvk 94/1-(3) Numaralı Bendi ile Kvk 15/1 (a) ve 30/1-(a) Bentlerinde Yer Alan Ödemeler için Ayrı Ayrı Olmak Üzere Gvk 94/1-(11) ve (13) Numaralı Bentlerinde Yer Alan Ödemeler için Ayrı Ayrı Olmak Üzere
2016 6% 3% 6% 1% İlgili Yıllarda Geçerli Tevkifat Oranının %25’i
2017 5% 3% 5% 1%
2018 4% 2,5% 4% 1%
2019 3% 2% 3% 1%
2020 2% 2% 2% 1%

 

Bir aylık vergilendirme dönemine tabi olan katma değer vergisi mükelleflerince, artırımda bulunulmak istenilen yıl içindeki vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak;

1) Verilmesi gereken katma değer vergisi beyannamelerinden, en az üç döneme ait beyannamenin verilmiş olması hâlinde, bu yıla ait dönemlerden verilmiş olan beyannamelerdeki hesaplanan katma değer vergisi tutarlarının ortalaması bir yıla iblağ edilerek, artırıma esas olmak üzere yıllık hesaplanan katma değer vergisi tutarı bulunur ve bu tutar üzerinden bu fıkranın (a) bendinde belirtilen oranlara göre artırım tutarı hesaplanır.

2) Hiç beyanname verilmemiş ya da bir veya iki döneme ilişkin beyanname verilmiş olması hâlinde, ilgili yıl için gelir veya kurumlar vergisi matrah artırımında bulunulmuş olması şartıyla artırılan matrah üzerinden %18 oranında katma değer vergisi artırımında bulunmak suretiyle bu fıkradan yararlanılır. Bu durumda olan adi ortaklık, kollektif ve adi komandit ortaklıklarda ortakların tamamının gelir veya kurumlar vergisi yönünden matrah artırımında bulunmaları şarttır.

3) Ödenen katma değer vergisi, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak nazara alınmaz, ödenmesi gereken katma değer vergilerinden indirilmez veya herhangi bir şekilde iade konusu yapılmaz.

4) Matrah veya vergi artırımında bulunulması, 213 sayılı Kanunun defter ve belgelerin muhafaza ve ibrazına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.

5) Matrah veya vergi artırımı sonucunda tahakkuk eden vergilerin tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödenmesi hâlinde, bu vergilerden %10 indirim yapılır ve katsayı uygulanmaz.

6) Matrah veya vergi artırımı dolayısıyla mükelleflerce verilen yıllık, muhtasar ve katma değer vergisi beyannameleri ve diğer beyannameler için damga vergisi alınmaz.

7) Matrah ve vergi artırımının 31/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bu maddede öngörülen şekilde yapılması, hesaplanan veya artırılan gelir, kurumlar ve katma değer vergilerinin, peşin veya ilk taksiti bu Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sürede başlamak üzere ikişer aylık dönemler halinde azami altı eşit taksitte bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi şarttır. Bu vergilerin bu Kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi hâlinde, ödenmeyen vergi tutarları ilk taksit ödeme süresinin son günü vade kabul edilerek 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsil edilir, ancak bu madde hükmünden yararlanılamaz.

 

8) Matrah veya vergi artırımında bulunulması, 213 sayılı Kanunun defter ve belgelerin muhafaza ve ibrazına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.

9) Matrah veya vergi artırımı sonucunda tahakkuk eden vergilerin tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödenmesi hâlinde, bu vergilerden %10 indirim yapılır ve katsayı uygulanmaz.

10) İşe başlama ve işi bırakma gibi nedenlerle kıst dönemde faaliyette bulunmuş mükellefler hakkında ilgili yıllar için belirlenen asgari matrahlar, faaliyette bulunulan ay sayısı (ay kesirleri tam ay olarak) dikkate alınarak hesaplanır.

 

III- İŞLETME KAYITLARININ DÜZELTİLMESİ (MADDE 6)

Bu maddede aşağıdaki üç konuda düzenleme yapılmaktadır.

  1. İşletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar
  2. Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar
  3. Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar ile bunlarla ilgili diğer işlemler

 

İşletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar

✓ Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit şirketler dâhil), işletmelerinde mevcut olduğu hâlde kayıtlarında yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedel ile 31/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bir envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedebilirler.

✓ Bildirime dâhil edilen kıymetler için amortisman ayrılmaz.

✓ Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, aktiflerine kaydettikleri emtia için ayrı, makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı olmak üzere özel karşılık hesabı açarlar.

✓ Emtia için ayrılan karşılık, ortaklara dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi halinde sermayenin unsuru sayılır ve vergilendirilmez. Makine, teçhizat ve demirbaşlar envantere kaydedilir ve ayrılan karşılık birikmiş amortisman addolunur.

✓ İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise söz konusu emtiayı defterlerinin gider kısmına satın alınan mal olarak kaydederler.

✓ Beyan edilen; makine, teçhizat, demirbaş ve emtiaların bedeli üzerinden tabi olduğu oranların yarısı esas alınarak katma değer vergisi hesaplanır ve ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek, beyanname verme süresi içinde ödenir.

✓ Makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen bu vergi, hesaplanan katma değer vergisinden indirilemez. Emtia üzerinden ödenen vergi genel esaslara göre indirilir.

✓ Bildirilen kıymetlerin satılması hâlinde satış bedeli, bunların deftere kaydedilen değerinden düşük olamaz.

✓ Mükellefler işletmelerinde bulunduğu halde kayıtlarında yer almayan basılı kitap ve süreli yayınları, kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedel üzerinden

%4 oranında katma değer vergisi hesaplamak ve bu fıkranın (a) bendindeki sürede ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan ederek ödemek suretiyle defterlerine kaydedebilirler. Ödenen bu vergi  hesaplanan katma değer vergisinden indirilebilir, ancak iadeye konu edilemez. Bu emtia için 3065 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrası hükmü uygulanmaz.

✓ Özel tüketim vergisi konusuna giren malları bu fıkranın (a) bendi kapsamında beyan eden ve alış belgelerini ibraz edemeyen mükelleflerin bu malların beyan tarihindeki miktarı ve emsal bedeli üzerinden geçerli olan özel tüketim vergisini bu fıkranın (c) bendinde belirtilen beyanname verme süresi içinde ayrı bir beyanname ile beyan ederek aynı süre içinde ödemeleri hâlinde bu mallar bakımından 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (3) numaralı fıkrası hükmü3 uygulanmaz. Bu şekilde beyan edilerek ödenen özel tüketim vergisi için vergi cezası kesilmez.

 

Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan mallar

✓ Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit şirketler dâhil), kayıtlarında yer aldığı hâlde işletmelerinde mevcut olmayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlarını, 31/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil), emtialar bakımından aynı nev’iden emtialara ilişkin cari yıl kayıtlarına göre tespit edilen gayrisafi kâr oranını, makine, teçhizat ve demirbaşlar bakımından kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedellerini dikkate alarak fatura düzenlemek ve her türlü vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına intikal ettirebilirler.

✓ Bu hükme göre ödenmesi gereken katma değer vergisi, ilk taksiti beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitler beyanname verme süresini takip eden ikinci ve dördüncü ayda olmak üzere üç eşit taksitte ödenir.

✓ Bu fıkra hükmünün uygulanmasına ilişkin olarak geçmişe yönelik vergi cezası ve gecikme faizi uygulanmaz.

 

Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar

✓ Bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2020 tarihi itibarıyla düzenledikleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarları ile bunlarla ilgili diğer hesaplarda yer alan işlemlerini 31/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilirler.

✓ Beyan edilen tutarlar üzerinden %3 oranında hesaplanan vergi, beyanname verme süresi içinde ödenir.

✓ Ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmez; beyan edilen tutarlar ve ödenen vergiler, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmez.

✓ Bu fıkra kapsamında beyanda bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu beyanları nedeniyle 2021 yılı geçici vergi beyannamelerinde düzeltme gerektiği takdirde, düzeltme işlemleri bu fıkrada öngörülen beyanname verme süresi içinde yapılır ve düzeltme işlemleri nedeniyle herhangi bir ceza veya faiz aranmaz.

 

IV- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ALACAKLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI

SGK alacaklarının yapılandırma kapsamı

Yapılan düzenleme ile 2021/ Nisan ayı ve öncesi dönemlere ait, 4/a, 4/b ve 4/c sigortalılarına ait;

⎯ Sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, ek karşılık primi, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi, isteğe bağlı sigorta primi,

5510 sayılı Kanunun ek 5 ve ek 6 ncı maddeleri kapsamında sigortalı olanlara ait sigorta primi,

⎯ 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılarına ilişkin sigorta primi,

⎯ İdari para cezaları,

⎯ İş kazası, meslek hastalığı veya işveren ya da üçüncü kişilerin sigortalılara yaptıkları haksız fiiller sonucunda doğan rücu alacakları,

⎯ Yersiz bağlanan gelir ve aylıklardan doğan alacaklar,

⎯ Asgari İşçilik değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan eksik işçilik tutarları,

⎯ 4/b sigortalılarının daha önce dondurulan hizmet sürelerinin ihyası halinde doğacak alacaklar,

⎯ Tarımsal kesinti sorumlularının tevkifat borçları,

 

Yapılandırılmaktadır.

 

İdari Para cezalarının yapılandırılması

7326 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma başvurusunda bulunan işverenlerin 30/4/2021 tarihi (bu tarih dâhil) ve önceki sürelerde işlemiş oldukları fiiller dolayısıyla uygulanan idari para cezalarından en geç Kanunun yayım tarihinden önce kesinleşmiş olan idari para cezaları (İPC) yeniden yapılandırma kapsamına dâhil edilecektir.

Aynı şekilde 30/4/2021 tarihi (bu tarih dahil) işlenen fiillere ilişkin olup son başvuru tarihine kadar başvuran borçlulara ilk taksit ödeme süresinin sonuna kadar tebliğ edilen idari para cezası asılları da yeniden yapılandırma kapsamına alınacaktır.

30.04.2021 tarihinden önce işlenen fiillere ilişkin idari para cezasının yarısı silinerek, kalan yarısı ile beraber idari para cezasının aslına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE ile güncellenerek yapılandırılmaktadır.

 

Genel sağlık sigortalıların prim borçlarının yapılandırılması

5510 sayılı Kanunun 60/1/g bendi kapsamındaki genel sağlık sigortalıları; gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tahsilinden vazgeçilen 2021 Nisan ayı ve önceki aylara ilişkin olan genel sağlık sigortası prim borç asıllarını, başvuru şartı aranmaksızın 31/12/2021 (dahil) tarihine kadar, peşin veya taksitler halinde ödeyebileceklerdir. 5510 sayılı Kanunun 60/1/g bendi kapsamındaki 2021 yılı Nisan ayı ve öncesi borçların 31/12/2021 (dahil) tarihine kadar kısmen veya tamamen ödenmemesi halinde, 2017 yılı Şubat ayı ve önceki aylara ilişkin kalan prim borçlarına 1/4/2017 tarihinden tahsil edildiği tarihe kadar, 2017 yılı Mart ayı ve sonrasına ilişkin kalan prim borçlarına ise son ödeme tarihinden tahsil edildiği tarihe kadar geçen süre için gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacaktır.

2021/Nisan ayı ve öncesine ait GSS primlerinin 31.12.2021 tarihine kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı silinecek ve bu kapsamdakiler 31.12.2021 tarihine kadar sağlık hizmetlerinden yararlanabilecektir.

 

Eksik işçilikten kaynaklanan prim borçlarının yapılandırılması

30/4/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş olan özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin eksik işçilikten kaynaklanan prim borçlarının, ilk taksit ödeme süresinin sonuna kadar işverene tebliğ edilmiş ve peşin ödeme seçeneği ile yapılandırma başvurusunda bulunulmuş olması halinde, söz konusu borcun tamamının varsa aynı işyerinin yapılandırılmış diğer borçlarıyla birlikte en geç ilk taksit son ödeme tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödenmesi gerekmektedir.

Peşin olarak hesaplanan borcun ilk taksit son ödeme tarihine kadar ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen veya eksik ödenen tutarın 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı üzerinden hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte 30/11/2021 tarihine (bu tarih dâhil) kadar ödenmesi halinde peşin ödeme hükümlerinden yararlandırılacaktır.

 

Rücu alacaklarının yapılandırılması

7326 sayılı Kanun kapsamında olan, 5510 sayılı Kanunun 14 üncü, 21 inci, 23 üncü, 39 uncu ve 76 ncı maddeleri, 506 sayılı Kanunun mülga 10 uncu, 26 ncı, 27 nci ve 28 inci maddeleri, 1479 sayılı Kanunun mülga 63 üncü maddesi ve 5434 sayılı Kanunun mülga 129 uncu maddesi gereğince, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açılan rücuan alacak davalarının karara çıkıp kesinleşmesi halinde,

kesinleşen kusur durumuna göre bakiye SGK alacağının tahsili için açılan ve derdest olan davalarda, kesinleşen kusur durumuna göre Kurum alacağı belli ve sabit olduğundan, bu nitelikteki derdest davalarda davalıların, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talebinde bulunmaları durumunda, davaya konu SGK alacağı yapılandırılabilecektir.

 

Bağkur sigortalılarının durdurulmuş hizmetlerinin ihyası

Köy ve mahalle muhtarları ile Bağkur sigortalılarının, durdurulmuş sigortalılık sürelerinin, durdurulmuş sürelere ait prim tutarının Yİ-ÜFE ile güncellenmiş halinin, 1/11/2021 tarihine kadar(31/10/2021 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden) müracaat etmeleri ve 1/11/2021 tarihine kadar (31/10/2021 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden) ödemeleri halinde, durdurulmuş süreleri ihya edilerek sigortalılık süresinden sayılacak, bu kapsamdakilerden ödeyecekleri Yİ-ÜFE’li tutarda herhangi bir indirim yapılmayacaktır.

Durdurulan sürelere ilişkin ödenmesi gereken tutarın tamamını en geç ilk taksit ödeme süresi olan 1/11/2021 (bu tarih dâhil) ödenmemesi halinde ise ihya işlemi geçerli sayılmayacak, yapılmış olan ödemeler varsa bu süreler dışındaki prim borçlarına mahsup edilecek, yoksa ayrıca bir faiz hesaplanmaksızın ilgililere iade edilecektir.

 

SGK Yapılandırması dışında tutulan alacaklar

a) 15-5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar,

b) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılandırılan alacaklar,

c) 3/8/2016 tarihli ve 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun, 18/5/2017 tarihli ve 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve 11/5/2018 tarihli ve 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun hükümlerine göre bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla taksit ödemeleri devam eden alacaklar ile 6736 sayılı Kanuna göre tahakkuk eden alacaklar,

d) Sağlık hizmeti sunucularına (hastaneler, eczaneler, optikçiler) yersiz yapılan ödemelerden veya bunlara kesilen cezai şartlardan doğan alacaklar,

e) Kira alacakları,

 

Yapılandırılan SGK alacaklarının peşin veya taksitler halinde ödenmesi

  • Prim aslının ve prim aslına uygulanan Yİ-ÜFE’nin %10’nunun en son 01.11.2021 tarihinde (31.10.2021 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden) peşin ödenmesi halinde, kalan Yİ-ÜFE uygulanan tutar (%90) silinecektir.
  • Taksitli ödeme seçeneği tercih edenlerin, borçlarını 2 taksit halinde ödemeleri halinde, prim aslının ve prim aslına uygulanan Yİ-ÜFE’nin %50’sinin en son 31.12.2021 tarihinde peşin ödenmesi halinde, kalan Yİ-ÜFE uygulanan tutarı (%50) silinecektir.

 

İ. Başvuru, taksit sayıları ve ödeme süreleri

Yapılandırmadan yararlanmak için 31.08.2021 tarihine kadar başvuruda bulunmak gerekmekte olup ilk taksit 2021/Ekim ayında başlamak üzere, ikişer aylık dönemlerde en fazla 18 taksitte ödenebilecektir.

Taksitle ödemeyi tercih edenler; 6, 9, 12, 18 eşit taksitle ödeme yapabileceklerdir.

Taksitle ödemelerde;

– 6 eşit taksit için (1,09),

– 9 eşit taksit için (1,135),

– 12 eşit taksit için (1,18),

– 18 eşit taksit için (1,27), katsayısı uygulanacaktır.

Belediyeler ve bunlara bağlı kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarca yapılandırılan borçlar, aylık taksitler halinde azami 120 eşit taksitte ödenebilecektir.

İl özel idareleri ve bunlara bağlı kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar ile Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türkiye Futbol Federasyonu ve özerk spor federasyonlarına tescil edilmiş olan ve Türkiye’de sportif alanda faaliyette bulunan spor kulüplerince ikişer aylık dönemler halinde azami otuz altı (36) eşit taksitte (72 ay vade) ödenebilir.

6736, 7020 ve 7143 sayılı kanuna göre yapılandırılan ve yapılandırılmaları devam eden alacaklar için, devam eden yapılandırmalarını bozup 7326 sayılı kanun hükümlerinden yararlanamayacaktır.

Asılları ödenmiş alacakların, fer’ilerinin %40’ının ödenmesi halinde kalan %60’ı silinecektir.

 

Yapılandırmanın bozulması

Peşin ödeme yolunu tercih etmiş olan borçlular, 7326 sayılı Kanun uyarınca ödemeleri gereken tutarları, en geç ilk taksit son ödeme tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödememeleri veya aynı tarihe kadar peşin ödeme taleplerini taksitle ödeme talebine dönüştürüp ilk taksit ödemesini de yine en geç ilk taksit son ödeme tarihine kadar (bu tarih dâhil) yapmamaları halinde yapılandırma hükümlerinden yararlanma hakkını kaybedeceklerdir.

Yapılandırmadan yararlanmak isteyen ve borçlarını taksitler halinde ödeme talebinde bulunan borçluların;

  • Birinci taksitini ilk taksit son ödeme tarihine kadar (bu tarih dahil), ikinci taksiti 31/12/2021 tarihine kadar (bu tarih dahil), tam olarak ödememesi,
  • İlk iki taksit süresinde ve tam olarak ödenmekle birlikte bir takvim yılında 2’den fazla taksitini ödememesi,
  • İlk iki taksit süresinde ve tam olarak ödenmekle birlikte bir takvim yılında en fazla iki taksit ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının yapılandırmanın son taksitini takip eden ay sonuna kadar gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödememesi, halinde yapılandırma hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.

 

Yapılandırmanın faydaları

Yapılandırma kanununa göre süresinde ödenen alacaklara, kanunun yayımı tarihinden sonra gecikme zammı ve gecikme cezası uygulanmayacaktır. Yapılandırma için herhangi bir teminat istenmeyecektir. Yapılandırma kapsamında yapılacak ödemeler tutarında, tatbik edilen hacizler kaldırılacaktır. Tatbik edilen hacizlere konu mallar borçlunun talebi halinde satılabilecektir. Borçlardan dolayı icra takibi ve haciz işlemleri yapılmayacaktır. Taksitlendirmede ilk taksitin ödenmesi durumunda borcu yoktur yazısı alınabilecektir.

A.4 ORTAK HÜKÜMLER

Matrah ve vergi artırımının 31/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bu maddede öngörülen şekilde yapılması, hesaplanan veya artırılan gelir, kurumlar ve katma değer vergilerinin, peşin veya ilk taksiti belirtilen sürede başlamak üzere ikişer aylık dönemler halinde azami altı eşit taksitte ödenmesi şarttır. Bu vergilerin bu Kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi hâlinde, ödenmeyen vergi tutarları ilk taksit ödeme süresinin son günü vade kabul edilerek 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsil edilir, ancak bu madde hükmünden yararlanılamaz.

Hesaplanarak veya artırılarak ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak kabul edilmez; indirim, mahsup ve iade konusu yapılmaz.

Artırılan matrahlar nedeniyle geçici vergi hesaplanmaz ve tahsil olunmaz.

Matrah veya vergi artırımında bulunulması, 213 sayılı Kanunun defter ve belgelerin muhafaza ve ibrazına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.

Matrah veya vergi artırımı sonucunda tahakkuk eden vergilerin tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödenmesi hâlinde, bu vergilerden %10 indirim yapılır ve katsayı uygulanmaz.

Mükelleflerin bu maddeye göre matrah veya vergi artırımı yaptıkları dönemlere ilişkin olarak kanuni süresinde vermedikleri anlaşılan beyannameler nedeniyle 213 sayılı Kanunun usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hükümleri uygulanmaz.

Bu madde hükümlerine göre matrah veya vergi artırımı ile ilgili olarak doğru beyan yapılmaması veya vergi hataları nedeniyle eksik tahakkuk eden vergiler, ilk taksit ödeme süresinin sonunda tahakkuk etmiş sayılır ve bu Kanunda açıklandığı şekilde tahsil edilir.

Birinci fıkranın (ç) bendi kapsamında yapılacak değerlendirmede, her bir dönem için ayrı ayrı 10 Türk lirasına (bu tutar dâhil) kadar yapılan eksik ödemeler dikkate alınmaz.

Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerinden yararlananlar hakkında 213 sayılı Kanunun 367 nci maddesi kapsamında yapılacak incelemeler saklıdır. Ancak, bu incelemeler sonucunda matrah veya vergi artırımında bulunulan dönemler ve vergiler için tarhiyat yapılmaz.

Saygılarımızla;

Vergi Denetim Danışmanlık ve YMM A.Ş.