Vergisiz (Kısmi) Bölünme Hk.

  1. Anasayfa
  2. Haberler
  3. Vergisiz (Kısmi) Bölünme Hk.

İSTİSNA HÜKÜMLERİ

Kısmi bölünme yoluyla yapılacak devirler;

  • Kurumlar vergi kanunun 20/3’üncü maddesi gereğince Kurumlar Vergisinden,
  • Katma değer vergisi kanunun 17/4-c bendi uyarınca Katma Değer Vergisinden,
  • Damga Vergisi Kanununun istisna edilen kağıtları düzenleyen (2) sayılı tablosunun “Ticari Medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlığını taşıyan IV-17’inci maddesine göre Damga Vergisinden,
  • Ve Harçlar Kanunu’nun 123’üncü maddesi gereğince harçlardan,

istisna edilmiştir.

Aksi takdirde Kurumlar Vergisi Kanunun 19’uncu maddesini nazara almadan yapılacak bölünme ve devirlerin normal bir satıştan farkı kalmayacağından işletmeleri ciddi vergi yükleriyle karşı karşıya getirecektir.

Kısmi bölünmede devreden ya da bölünen şirket;

  • Tam mükellef bir sermaye şirketi
  • Ya da sermaye şirketi niteliğindeki bir yabancı kurumun Türkiye’deki iş yeri veya daimî temsilcisi de olabilir.

Buna karşılık devralan şirketin tam mükellef sermaye şirketi olması gerekir.

KISMİ BÖLÜNMEDE BÖLÜNMEYE KONU VARLIKLAR

Kısmi bölünmede bölünmeye konu varlıklar kanun maddesinde sayılmıştır. Bunlar;

  1. Gayrimenkuller
  2. En az iki tam yıl aktifte yer alan İştirak hisseleri
  3. Üretim işletmeleri
  4. Hizmet işletmeleri

kısmi bölünmeye konu edilebilir.

VERGİSİZ BÖLÜNMENİN ŞARTLARI

Yukarıda sayılan varlıkların işletmelerce;

  • Mukayyet değerleri üzerinden (defterde kayıtlı değeri, amortisman ayrılmışsa net değeri)
  • Aynî sermaye koymak suretiyle
  • Üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi (hem devralan hem de devreden yani bölünen kurum faaliyetine devam edecek şekilde)
  • Devredilen varlık karşılığında devreden şirket ya da ortaklarına devredilen varlıkla orantılı hisse verilmesi şartıyla,

Kısmi bölünme gerçekleşmiş olur.

Kısmi bölünme işleminde, anonim ve limited şirketlerin mal varlığının bir kısmı mevcut veya yeni kurulan şirketlere devrolunur ve bunun karşılığında bölünen şirket veya ortakları devralan şirketin ortaklık paylarını iktisap eder.

Kısmi bölünmede devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi doğrudan bu şirketin ortaklarına da verilebilir. Ancak taşınmaz ve iştirak hisselerinin madde kapsamında devrinde, devralan şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur.

DEVRALAN ŞİRKETTEKİ HİSSELERİN ORTAKLARA VERİLMESİ

Aynî sermaye karşılığı iktisap edilen hisseler, aynî sermaye koyan şirkette kalabileceği gibi, bu şirketin ortaklarına da verilebilecektir. Aynî sermaye konulması karşılığında alınan hisselerin aynî sermaye koyan şirkette kalması yerine, bu şirketin ortaklarına intikal ettirilmesi halinde, şirketin esas sermayesinde azaltma ihtiyacı ortaya çıkabilir. Bu durumda, kısmi bölünmede bölünen mal varlığı parçaları mevcut veya yeni kurulacak şirketlere kayıtlı değerleri üzerinden aynî sermaye olarak konulur. Bölünen şirketin bu payları kendi pay sahiplerine verebilmesi için sermayesini azaltması gerekir. Bu azaltma, pay sahiplerine verilecek payların değeri kadardır.

Kısmi bölünme sonucunda aynî sermaye konulan şirketten alınan hisse senetlerinin ortaklara verilmesi nedeniyle şirket sermayesinin azaltılması ve daha önce sermayeye eklenmiş olan, enflasyon düzeltmesi fark hesapları ile geçmiş yıl kârlarının da bulunması durumunda; devralan şirkette yapılacak sermaye artışında enflasyon düzeltmesi fark hesaplarının ve geçmiş yıl kârlarının sermayenin bir unsuru olarak yer alması ve ayrı şekilde görülmesi şartıyla bu işlem işletmeden çekiş olarak değerlendirilmeyecek ve vergiye tabi tutulmayacaktır.

Ancak, devralan şirkette sermayenin bir unsuru olarak yer alan enflasyon farklarının ve geçmiş yıl zararlarının, devralan şirkette bir başka hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi ya da sermaye azaltımına gidilmesi halinde, enflasyon farkları ile ilgili işletmeden çekilen tutarların öncelikle işletmeden çekildiği dönemin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin kurumlar vergisine tabi tutulması, vergi sonrası dağıtılan kazancın da kâr dağıtımına bağlı tevkifata tabi tutulması; geçmiş yıl kârları ile ilgili tutarların da kâr dağıtımına bağlı tevkifata tabi tutulması gerekmektedir.

Yapılacak sermaye azaltımının; öncelikle kurumlar vergisine ve vergi sonrası dağıtılan kazancın ise kâr dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak hesaplardan karşılanması sonra sadece kâr dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak hesapların kullanılması, son olarak ise işletmeden çekilmesi halinde vergilendirilmeyecek aynî ve nakdi sermayenin işletmeden çekildiğinin kabulü gerekmektedir.

Bilgi edinilmesi rica olunur.

Saygılarımızla;

VERGİ DENETİM DANIŞMANLIK VE YMM A.Ş.